SosyalKafa

VPN NEDİR VE NEDEN İHTİYAÇ DUYUYORUZ?

VPN aslında birçok kişinin duyduğu bir kavramdır. Peki nedir bu VPN? Bugün saat 18:30’da, IDEA Kadıköy’de gerçekleşen “Kendi VPN’imizi kuruyoruz” Şafak Bey ve Arda Çetin’in sunumuyla hem VPN’in ne olduğunu ve neden önemli olduğunu, VPN’e neden ihtiyaç duyduğumuzu bu yazımızda sizlere belirteceğiz.

 

İlk önce bu programı gerçekleştiren arkadaşlarımız, Toplumsal Bilgi ve İletişim Derneği’nde çalışıyor ve geçen aydan itibaren internet güvenliği üzerine eğitim programlarını ücretsiz bir şekilde, eğitim programını gerçekleştirdiği alanda bizlerle paylaşıyorlar. Bu denli İnternet’i hayatımızın neredeyse her alanında kullandığımız yerde, internet güvenliğinde bizim için kaçınılmaz olarak önemli hale geliyor. Bu internet güvenliğimizi sağlamak amacıyla kullandığımız araçlardan birisi de VPN (Virtual Private Network) Türkçe adıyla “Özel Sanal Ağ”. Bu bizim kablosuz ağ kullanımını güvenli bir şekilde yapmamıza yarayan bir araç olarak internet güvenliğimize hizmet etmektedir. Türkiye’mizde geçmiş zamanda “Gezi Park” ‘ı olaylarında, birçok siteye Türkiye içerisinden normal erişim sağlayabildiğimiz sitelere erişim engellendi ve buna bağlı olarak o dönem en çok hatırlananlardan birisi de doğal olarak “VPN” oldu. İnsanlar bir şekilde o an “Gezi Parkı” nda gerçekleşen olayları bir şekilde bilgi toplamak ve bu bilgiyi paylaşmak istiyordu ve bunu o zaman Türkiye’de popüler olan “VPN” uygulamaları üzerinden yapıyordu. “VPN” ile birlikte başka bir ülke IP’ sı kullandığımızı göstererek ufak bir hileyle yine istediğimiz “yasaklı sitelere” erişim sağlayabiliyorduk. Fakat “VPN” sadece yasaklı sitelere erişim mi sağlıyor? Bunun cevabı “HAYIR”. Biz VPN kullanırken karşı tarafla şifreli bir şekilde iletişime geçmiş oluyoruz. Bir yandan da coğrafi yerimizi gizliyoruz, örnek olarak siz Türkiye içerisinde VPN kullanarak erişim sağlıyorsunuz, fakat Almanya IP’ sı üzerinden erişim sağlıyorsunuz, bundan dolayı da coğrafi yeriniz gizlenmiş oluyor. Bir veri aktarımı yapmak istediğinizde eğer bunu VPN aktif iken yaparsanız “gizli” bir şekilde veri aktarımı yapmış oluyorsunuz. Kısacası VPN size açık bir şekilde sizin internet güvenliğinizi sağlıyor. Bankaların çoğu fiber internet kullanırken, VPN’inide aktif bir şekilde kullanıyor çünkü bankaların işlemi güvenli şekilde gerçekleşmek zorundadır. Üniversitemizde yer alan akademisyenler bir bilgiye erişmek istediği zaman engelle karşılaşabiliyor ve kaynağa erişmek için VPN’ e ihtiyaç duyabiliyor.

 

Bu yazıyı okuduğunuzda belki kendi internet güvenliğinizi sağlamak için var olan elinizdeki bilgisayarlarınıza veya telefonlarınıza VPN indirmek isteyeceksiniz, ya da şuan bu yazıyı okuyor iken VPN kullanıyorsunuz peki indirmek isteyeceğiniz ve kullanmak isteyeceğiniz her VPN güvenilir mi? HAYIR. Ücretsiz VPN’lerin birçoğu güvenilir değildir! Bunu bir yere not etmek gerekir, Ücretsiz VPN’lerin nerdeyse hepsi sizin internet trafiğinizi kontrol ederek, sizin ziyaret ettiğiniz sitelerin verisini toplayarak yani sizin “Metadata”’nızı kullanarak bilgilerinizi reklam şirketine satıyorlar. Metadata belki bir çoğunuzun duymadığı bir terim, biz bu terimi de sizin için anlatmak istedik. Metadata mesela telefonumuzda uygulamalarda veya telefonun kendisinde konum açık olarak programlıysa, bizim kaç saniye aralıkla attığımız adımları bile kendisinde depolar. Kısacası bizim hayatımıza dair bizden çok şey öğrenirler. Kameralar, GPS bilgiler, Fotoğraf özelliklerine kadar bizim bilgilerimiz bu Metadata içerisinde toplanıyor. Bizim yaptığımız Google aramaları, Google araması yaparken bunu mu demek istediniz tarzı çıkan kelimeyi veya cümleyi, Google araması yaptığımızda çıkan sonuçlarımızın hepsi bu Metadata içerisine kaydediliyor. Bizim bir internet sitesine girerken kullandığımız IP adresi, cihaz ve donanım bilgileri herşey bu Metadata içerisinde toplanıyor. Onun için de kendi internet güvenliğinizi sağlamak amacıyla VPN seçimi yaparken iyi bir şekilde araştırarak yapmalısınız. Bunun içinde siz okuyucular için “Kendi VPN’imizi kuruyoruz” eğitim programında bizle paylaşılan siteyi, sizlerle de paylaşmak istedik. “ privacytools.io “ üzerinden hangi VPN’nin güvenilir olduğunu görüp, indirebilirsiniz ve güvenli bir şekilde internet kullanımınıza devam edebilirsiniz. 

Fakat bazı arkadaşlarımız bu VPN şirketlerinin istediği fiyatları görünce bunun için başka bir ucuz yollu çözümü yok mu diye düşünebilir? Bizde işte size “Kendi VPN’imizi kuruyoruz” internet güvenliği eğitim programında kendimizin ucuz bir şekilde VPN kurabileceğimizi öğrendik. Şimdi size kendi VPN’nizi nasıl kurabileceğini anlatacağımız ana geldik:

 

 

  • Öncelikle “ https://www.vultr.com “sitenize üye olmanız gerekiyor. Bu Vultr adlı site size sanal bir sunucu veriyor.
  • Sizin karşınıza “Email Address” ve “Password” kısımlı bir anasayfa karşılıyor. Kayıt olmak istediğiniz mail adresinizi ve siteye giriş yaparken kullanmak istediğiniz şifrenizide “Password” kısmına yazıyorsunuz.
  • Daha sonra “Billing” bölümlü sayfa sizi karşılıyor. Site size kredi kartı, Paypal, Bitcoin, Alipay ödeme yöntemlerini sunuyor. 5 Dolarlık bir tutar yatırmanız sizin için yeterli olacaktır. Sürekli olarak aylık 5 dolar ödemek zorunda da değilsiniz. Kendi oluşturduğunuz VPN’i kullandığınız sürece sizden para çekimi olacaktır. Kullandığınız saat başına 0.0007 dolarlık bir çekim olacaktır ki bu da çok cüzzi bir miktar oluyor diğer VPN uygulamalarına göre.
  • Ödemeyi yaptık ve şimdi geldik kendi VPN’imizi kurmaya. “Vultr” sitemizden hesabımız açıkken Servers kısmına tıkladık. Karşımıza Server Location, Server Type, Server Size, Additional Features, Startup Script ve SSH Keys çıktı, bizim asıl olarak ilgileneceğimiz noktalar internet güvenliğimizi sağlamak amacıyla Server Location, Server Type ve Server Size olacaktır. 1 numara olarak yer alan Server Location kısmında, size Almanya’yı seçmenizi öneririz. Çünkü Almanya hem internet hızı olarak hem de internet kanunları veri paylaşımı olarak çok sert bir tutumu olan bir ülke yapısına sahiptir. Avrupa ülkelerinden tercihimizi kullanıyoruz, çünkü bir ülke bize ne kadar yakınsa, internet hızımızda o kadar hızlı olmaktadır. Ama tabi ki yine size kalmış bir seçenektir. 2 numaralı Server Type kısmına geldiğimizde “Application” kısmına tıklıyoruz ve oradan “Open VPN” ‘i seçiyoruz. Daha sonra 3 numaralı kısmına geçiş yapabiliriz, bu da bizim hangi paketimizi seçeceğimize yönelik olacaktır. Bize eğitim programında aktarılan bilgiye göre “25 GB SSD” 5 dolarlık tercih olarak beliren bu paket yeteri kadar yardımcı olacaktır, onun içinde size de bunu seçmenizi öneriyoruz.
  • En son olarakta 7 numaralı bölümde “Server Hostname & Label” kısmına istediğimiz herhangi bir ad koyabilirsiniz.
  • En son olarak mavi kutucuk içerisinde yer alan Deploy Now yazısına tıkladığınızda size ait özel sunucunuzu oluşturmuş oluyorsunuz.

7)   VPN işlemi daha tamamlanmadı ama, bu oluşturduğunuz sürücü olan OpenVPN protokolü çalıştırmak için bilgisayarımıza veya telefonumuza uygulama indirmemiz lazım. Biz şu an “Mac” kullananlar için bu yazımızı yazmış olacağız fakat bu hafta içerisinde en yakın sürede “Windows” kullananlar için de bu en son aşamamızı anlatacağız. Mac’te tavsiye ettiğimiz uygulama ise “tunnelblick” ‘dir.  “ https://tunnelblick.net/downloads.html “Bu adrese direk tıklayarak “stable” bölümünüze tıkladığınızda uygulamayı indirmeye başlayacaktır. Uygulama indikten sonra bilgisayara kurulumunu gerçekleştiriyoruz.

8 ) En son adımlara doğru geldik, “ Vultr “ üzerinde kurduğumuz adınızı koyduğumuz “Sunucu” üzerine tıklıyoruz. Daha sonra burada, bir IP adresi, Username : openvpn ve Password belirecektir. Kullandığımız “tarayıcıda” boş bir sayfa açarak bu sunucuya tıkladığımızda beliren IP adresini kopyalayıp, yapıştırıyoruz. Ve enter diyerek ilerliyoruz. Karşımıza sayfa açıldığında, Username ve Password isteyecektir. Biz gene “ Vultr” üzerinde tıkladığımız sunucu içerisinde beliren username ve password’u oraya girerek, Login ve Connect seçeneği vardır, Connect seçeneğine tıklayarak ilerliyoruz. Bundan sonra karşımıza gene seçenekler çıkacaktır. En altta yer alan “Yourself (user-locked-profile) ‘a tıklayarak bu sertifikayı indiriyoruz.

9) Daha sonra bu indirdiğimiz sertifikayı, MacBook’umuzda “ TunnelBlink” üzerine sürükleyerek, Connect yaparak güvenli bir şekilde internetimizi kullanmaya başlıyoruz.

WINDOWS için “ https://openvpn.net/index.php/open-source/downloads.html “Siteye tıkladıktan sonra yeşil kutucuk içerisinde yer alan Installer, Windows 7 and later’ın yanında “openvpn-install-2.4.6-I602.exe” ‘ ye tıklayarak, aynı adımları Windows içinde izleyebiliriz.

**Bu arada “Vultr” sitesiyle ufak bir hatırlatma yapmak isterim. İstediğiniz zaman oluşturduğunuz sunucuyu silebiliyorsunuz, sunucunuzun yanında yer alan üç noktalı seçeneğe tıkladığınızda “Destroy” diye bir seçenek vardır, bu yarattığınız sunucuyu silmenize yarar. Eğer kullandığınız IP’yi yenilemek isterseniz de yarattığınız sunucu üzerinde yine üç nokta  “Reinstall” seçeneğini tıklayarak yeni bir IP yaratmış olursunuz. Ya da sil baştan yeni bir sunucu yaratarak yine bir yeni IP yarabilirsiniz. Bu arada VPN’i kullandığınız sürece bir ücret ödeyeceksinizdir. VPN’i kullanmadığınız sürece “Vultr” sitesi sizden para çekimi söz konusu olmayacaktır, bu da bu sitenin bir diğer iyi yanlarından biridir. Hem az maliyetli hem de güvenilir bir VPN istiyorsanız biz size bu çözümümüzü öneriyoruz.

İstanbul Bilgi Üniversitesi

Özlem Çevik

 

 

Özlem Çevik