Gökhan Korkmaz
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, Mart ayında gıda fiyatları gibi ülkeye özgü nedenlerin yanı sıra savaş yüzünden enerji fiyatları gibi ülkeye özgü nedenlerin yanı sıra savaş yüzünden enerji fiyatlarında yaşanan artışların da etkisiyle Türkiye’nin yeni bir enflasyon tsunamisine girme tehlikesinin arttığını söyledi.
Birleşik Kamu-İş Konfederasyonu, Mart 2026 raporunda gıda fiyatlarında bu yıl ocak ayında başlayan yüksek artış trendinin şubattan sonra martta da hızlanarak devam ettiğini duyurdu.
Araştırmaya göre; gıda fiyatları martta önceki aya göre yüzde 8, geçen yılın aynı ayına göre ise yüzde 57 oranında arttı. Kamu çalışanlarına ve emeklilere yıl başında yapılan zammın tamamı yılın ilk iki ayında gıda fiyatları karşısında eridi.
Rapora göre, gıda fiyatlarında ülkenin yapısal sorunları nedeniyle yaşanan artışlar gibi ülkeye özgü nedenlerin yanı sıra, ABD ve İsrail’in İran’a saldırısından sonra tüm Ortadoğu’yu saran savaş çemberinin enerji fiyatlarında yol açtığı artışların da etkisiyle Türkiye’nin yeni bir enflasyon tsunamisine doğru sürüklenme tehlikesi artıyor.
Açlık riski büyüyor
Gıda fiyatları, Türkiye’nin, bugünkü enflasyon sarmalına sürüklendiği Eylül 2021’den başlayarak Mart 2026’ya kadar yüzde 1.934 oranında arttı. Eylül 2021’de 100 liraya satın alınan bir gıda sepeti için vatandaşlar bu yıl mart ayında 2.034 lira ödediler.
Eylül 2021’den bu yana kamu çalışanlarının maaş ve ücretlerinde yüzde 1.126 oranında artış yapıldı. Diğer bir ifadeyle Eylül 2021’de 100 lira olan ortalama kamu çalışanı ücreti Ocak 2026 itibariyle 1.226 liraya çıktı. Ücretlerindeki artış gıda fiyatlarındaki artışı bile karşılamaya yetmeyen ücretlilerin alım gücü gıda fiyatlarına karşı karşısında reel olarak yüzde 39,7 oranında eridi.
Birleşik Kamu-İş’in gıda fiyatları endeksi Haziran 2020’den bu yana, yani 70 aydır aralıksız olarak bir önceki aya göre artıyor. Tarım sektörünün yaşadığı sorunların da bir yansıması olan gıda fiyatlarındaki artış trendinin gelecek aylarda devam edeceği tahmin ediliyor.
Tüm harcama gruplarında fiyatlar artış gösterdi
Martta işlenmiş gıda, bakliyat ve yağ dışındaki tüm gıda harcama gruplarında fiyatlar bir önceki aya göre artış gösterdi.
Ekmek-pirinç-un-bulgur harcamaları martta önceki aya göre yüzde 0,2 artarken, et ve balık grubu harcamalarında yüzde 4,8 oranında artış kaydedildi. Süt, süt ürünleri ile yumurta grubunda fiyatlar yüzde 2,6 oranında arttı. Tereyağı dışındaki yağ harcamaları ise önceki aya göre değişmedi.
Meyve fiyatlarının yüzde 23,6 oranında arttığı martta sebze fiyatlarında ise ortalama yüzde 35,6 oranında artış yaşandı.
Bakliyat fiyatlarının önceki aya göre değişmediği martta salça, zeytin, bal, çay, tuz ve benzeri işlenmiş gıda maddelerinden oluşan diğer gıdada fiyatlar yüzde 0,4 oranında azaldı.
Vatandaşlar mevcut gıda tüketim alışkanlıklarına göre seçilen 64 temel gıda maddesinden oluşturulan gıda sepetini satın alabilmek için martta bir önceki aya göre yüzde 8 oranında daha fazla para ödemek zorunda kaldı.
