Sosyal medyada birkaç dakika geçirdiğinizde benzer içeriklerle karşılaşmanız artık şaşırtıcı değil. Aynı müzikler, aynı video formatları ve aynı trendler farklı hesaplarda tekrar tekrar karşımıza çıkıyor. Peki bu durum yaratıcılığın azalmasından mı kaynaklanıyor, yoksa sosyal medya algoritmalarının bizi yönlendirmesinin bir sonucu mu?
Sosyal medya ilk ortaya çıktığında kullanıcılar daha özgün içerikler paylaşmaya teşvik ediliyordu. Ancak bugün özellikle TikTok, Instagram Reels ve YouTube Shorts gibi platformlarda algoritmalar, hangi içeriklerin görünür olacağını belirleyen en önemli unsur haline geldi. Bir içerik belirli bir formatta başarı yakaladığında algoritma benzer içerikleri daha fazla kullanıcıya göstermeye başlıyor. İçerik üreticileri de görünürlüklerini koruyabilmek için bu formatları takip ediyor.
Bu durum birçok creator üzerinde ciddi bir baskı yaratıyor. Artık birçok kişi “Ben ne üretmek istiyorum?” sorusundan önce “Algoritma ne görmek istiyor?” sorusunu düşünüyor. Çünkü özgün fikirler her zaman daha fazla izlenme getirmiyor. Bu nedenle yaratıcı risk almak yerine işe yaradığı kanıtlanmış içerikleri tekrar etmek daha güvenli bir seçenek haline geliyor.
Ancak burada önemli bir soru ortaya çıkıyor: Gerçekten yaratıcılık mı azalıyor, yoksa yalnızca görünürlüğü mü? Aslında sosyal medyada hâlâ yaratıcı içerikler üretiliyor. Fakat bu içerikler her zaman algoritmanın tercih ettiği kalıplara uymadığı için daha sınırlı kitlelere ulaşabiliyor. Bu nedenle sorun yaratıcılığın yok olması değil, görünürlük sisteminin belirli içerik türlerini ödüllendirmesi olabilir.
Öte yandan son yıllarda kullanıcıların birbirinin benzeri içeriklerden yorulmaya başladığı da görülüyor. Özellikle Z kuşağı arasında daha doğal, samimi ve gerçek içeriklere olan ilgi artıyor. Kusursuz kurgulanmış videolar yerine spontane paylaşımlar ve gerçek deneyimler daha fazla değer görüyor.
Sonuç olarak algoritmalar yaratıcılığı tamamen öldürmüyor; ancak onu belirli kalıpların içine sıkıştırabiliyor. Bugün sosyal medyada gördüğümüz içerik benzerliğinin temel nedeni de bu olabilir: İnsanlar aynı şeyleri üretmek istedikleri için değil, görünür olabilmek için benzer şeyler üretmek zorunda hissettikleri için.


