ABD’den Anthropic’e “Ulusal Güvenlik” Freni: Fable 5 ve Mythos 5 Askıya Alındı

Yapay zeka alanındaki küresel rekabet uzun süre çipler ve hesaplama gücü etrafında şekillendi. Ancak son dönemde tartışmanın odağı giderek yapay zeka modellerinin kendisine kayıyor. Devletler artık yalnızca bu sistemleri kimin geliştirdiğiyle değil, kimlerin erişebildiği ve hangi riskleri taşıdığıyla da ilgileniyor.

SosyalKafa’da uzun süredir takip ettiğimiz yapay zeka egemenliği ve teknoloji jeopolitiği tartışmalarının son örneği olan bu gelişme, ABD hükümetinin Anthropic’in en gelişmiş modelleri Fable 5 ve Mythos 5’e yönelik müdahalesiyle yeni bir boyut kazandı.

Anthropic, ABD hükümetinin ihracat kontrol yetkilerine dayanarak aldığı karar doğrultusunda Fable 5 ve Mythos 5 modellerini kullanıma kapattığını duyurdu.

Yapay zeka şirketi Anthropic’in 12 Haziran’da yayımladığı açıklamaya göre hükümet, ABD içinde veya dışında bulunan tüm yabancı uyruklu kişilerin söz konusu modellere erişiminin durdurulmasını talep etti. Anthropic, düzenlemelere uyum sağlamak amacıyla yalnızca yabancı kullanıcıları değil, tüm müşterilerini etkileyen bir erişim kesintisi uygulamak zorunda kaldığını belirtti.

Anthropic, hükümetten gelen yazıda ulusal güvenlik endişesinin ne olduğuna ilişkin ayrıntılı bir açıklama bulunmadığını da vurguladı.

Tartışmanın Merkezinde “Jailbreak” İddiası Var

Şirkete göre ABD makamları, Fable 5’in güvenlik önlemlerini aşabilecek bir “jailbreak” yönteminin keşfedildiğini düşünüyor.

Yapay zeka sistemlerinde jailbreak, modelin güvenlik sınırlarını aşarak normalde vermemesi gereken yanıtları üretmesini sağlayan teknikleri ifade ediyor.

Ancak Anthropic, kendilerine gösterilen yöntemin yalnızca daha önce bilinen küçük ölçekli güvenlik açıklarını ortaya çıkardığını savunuyor.

Şirket açıklamasında, aynı açıkların piyasadaki diğer gelişmiş yapay zeka modelleri tarafından da herhangi bir güvenlik önlemi aşılmadan tespit edilebildiğini belirtti.

Anthropic ayrıca hükümetin kararına temel oluşturduğunu düşündüğü raporu incelediğini ve burada gösterilen yeteneklerin sektörde yaygın olarak bulunduğunu öne sürdü.

“Bu Standart Herkese Uygulanırsa Yeni Model Yayınlamak İmkansız Hale Gelir”

Anthropic’in açıklamasındaki en dikkat çekici bölümlerden biri ise hükümet kararına yönelik doğrudan itiraz oldu.

Şirket, bugüne kadar zararlı sonuç üreten ciddi bir jailbreak yönteminin kendileriyle paylaşılmadığını belirterek, dar kapsamlı bir güvenlik bulgusunun yüz milyonlarca kullanıcıya sunulan ticari bir modelin geri çekilmesi için yeterli gerekçe olmadığını savundu.

Anthropic açıklamasında şu değerlendirmeye yer verdi:

“Bu standart sektör genelinde uygulanırsa, sınır yapay zeka modelleri geliştiren tüm şirketlerin yeni model yayımlaması fiilen durma noktasına gelir.”

Binlerce Saatlik Güvenlik Testi Yapıldığını Savunuyor

Şirket, Fable 5’in yayımlanmasından önce ABD hükümeti, Birleşik Krallık Yapay Zeka Güvenliği Enstitüsü (AISI), bağımsız kuruluşlar ve şirket içi ekiplerle birlikte binlerce saat süren güvenlik testleri gerçekleştirdiğini açıkladı.

Anthropic’e göre bu testler, Fable’ın koruma mekanizmalarının daha önce kullanıma sunulan modellerden daha etkili olduğunu gösterdi.

Şirket ayrıca bugüne kadar hiçbir araştırmacının modelin tüm güvenlik önlemlerini geniş ölçekte aşabilecek evrensel bir jailbreak yöntemi geliştiremediğini ileri sürdü.

Washington ile Anthropic Arasındaki Gerilim Derinleşiyor

Fable 5 ve Mythos 5’e yönelik son karar, Washington ile Anthropic arasında son aylarda tırmanan gerilimin yeni halkası olarak görülüyor.

Bilindiği üzere ABD Başkanı Donald Trump son dönemde şirketi kamuoyu önünde sertçe eleştirirken, Savunma Bakanı Pete Hegseth de Anthropic’i “tedarik zinciri riski” olarak nitelendirmişti. Bu sınıflandırma, bir teknoloji ürününün devlet kurumlarında kullanımının güvenlik açısından sakıncalı görülebileceği anlamına geliyor.

Anthropic ise bu karara karşı Pentagon’a dava açtı. Bir federal yargıç, dava sonuçlanana kadar söz konusu kararın uygulanamayacağına hükmetti. Böylece ABD kurumları ve savunma yüklenicileri, yargı süreci devam ederken Anthropic’in yapay zeka araçlarını kullanmayı sürdürebilecek.

Reuters ve Business Insider‘ın değerlendirmelerine göre son gelişme, Washington’ın yalnızca yapay zeka şirketlerini değil, doğrudan yapay zeka modellerini de ulusal güvenlik perspektifiyle ele almaya başladığını gösteriyor. Daha önce benzer müdahaleler çoğunlukla gelişmiş yarı iletkenler ve çip teknolojileri etrafında şekillenirken, artık en gelişmiş yapay zeka modellerine erişim de stratejik bir mesele olarak değerlendiriliyor.