Erkan SakaDijital çağda ilişkiler de, bu ilişkileri tanımlayan terimler de hızla değişiyor. Ghosting, breadcrumbing, gaslighting derken şimdi de flört dünyasında sıkça karşılaştığımız ama adını belki de yeni duyduğunuz bir trend var: Kittenfishing.
Yakın zamanda USA Today’de yayımlanan bir makalenin de dikkat çektiği üzere, online flört uygulamaları ve sosyal medyanın hayatımızın merkezine yerleşmesiyle, kendimizi başkalarına nasıl sunduğumuz yepyeni bir tartışma konusu haline geldi. Peki ama tam olarak nedir bu Kittenfishing?
Catfishing’in “Masum” Kuzeni: Kittenfishing Nedir?
Kittenfishing terimi, ilk olarak popüler flört uygulaması Hinge tarafından literatüre kazandırıldı. Kısaca özetlemek gerekirse; online platformlarda kendinizi gerçekte olduğunuzdan çok daha farklı, “kusursuz” ve gerçek dışı bir şekilde olumlu yansıtmanız anlamına geliyor.
Hepimizin bildiği Catfishing (bir başkasının fotoğraflarını ve kimliğini çalarak tamamen sahte bir profil yaratmak) gibi ağır bir dolandırıcılık değil. Kittenfishing yapan kişi yine kendisi olarak oradadır, ancak ufak tefek “beyaz yalanlar” ve manipülasyonlarla profiline makyaj yapmıştır. Hinge’in tanımıyla, bu durum genellikle “iyi niyetli ama gerçek dışı bir kişisel sunum” vakasıdır.
Kittenfishing’e Dair Yaygın Örnekler:
- Zaman Yolcusu Fotoğraflar: Profilde 5-10 yıl öncesine ait, kişinin en zayıf veya en iyi göründüğü zamandan kalma fotoğrafları kullanmak.
- Filtre Çılgınlığı: Yüz hatlarını tamamen değiştiren, gerçekliği büken yoğun filtreler kullanmak.
- Fiziksel Özellikleri Abartmak: Boyu birkaç santim uzun yazmak, yaşı biraz küçültmek.
- İlgi Alanlarını Kurgulamak: Aslında hiç yapmadığı halde doğa sporlarına veya sanata aşırı meraklıymış gibi görünmek, statüyü veya mesleki başarıları olduğundan büyük göstermek.
Neden Oltaya (Kittenfishing) Başvuruyoruz?
Peki insanlar neden bu küçük yalanlara ihtiyaç duyuyor? Psikoloji uzmanlarına ve ilişki koçlarına göre, bunun temelinde dijital flört dünyasının aşırı rekabetçi yapısı ve güvensizlik yatıyor. İnsanlar, sonsuz bir “kaydırma” (swiping) denizinde öne çıkabilmek, daha fazla eşleşme yakalamak için “vitrini” olabildiğince çekici hale getirmeye çalışıyorlar.
Ayrıca sosyal medya algoritmalarının ve mükemmel hayatların sergilendiği platformların hepimiz üzerinde yarattığı bir baskı var. (Sosyal medyanın psikolojimiz üzerindeki yıkıcı etkileri hakkında daha fazla okuma yapmak isterseniz, yakın zamanda sonuçlanan tarihi Sosyal Medya Bağımlılığı ve Meta Davası hakkındaki yazımıza göz atabilirsiniz.) İnsanlar artık gerçek kendilerini yeterince “ilgi çekici” bulmadıkları için, bu pürüzleri dijital olarak törpüleme yoluna gidiyorlar.
Masum Bir Makyaj mı, Güven Kırıcı Bir Yalan mı?
Kittenfishing yapan kişi, “Nasıl olsa yüz yüze görüşünce benim mizah anlayışımla, karakterimle bu fiziksel/bilgisel farkı kapatırım” diye düşünüyor olabilir. Ancak araştırmalar bunun tam tersini gösteriyor.
Hinge’in yaptığı bir ankete göre erkeklerin %38’i, kadınların ise %24’ü Kittenfishing’e maruz kaldığını (yani buluştukları kişinin profiline hiç benzemediğini) belirtiyor. İşin garibi, aynı ankette insanların sadece %1-%2’lik çok küçük bir kısmı bunu kendisinin de yaptığını itiraf ediyor. Bu da demek oluyor ki, çoğu zaman kendimizi olduğumuzdan farklı sunduğumuzun farkında bile değiliz; bu dijital makyaj artık normalleşmiş durumda.
Oysa ilişkiler güven üzerine kurulur. Daha ilk buluşmada, karşınızdaki kişinin profilinde anlattığı kişi olmadığını, fotoğraflarıyla uyuşmadığını veya aslında anlattığı kadar maceraperest olmadığını fark ettiğinizde yaşanan o “kandırılmışlık” hissi, ilişkinin başlamadan bitmesine neden olur. Birinci randevuyu koparabilirsiniz ama ikinci randevu için dürüstlük şarttır.
Nasıl Korunuruz?
Dijital dünyada hayal kırıklığı yaşamamak için bazı kırmızı bayraklara dikkat edebilirsiniz:
- Tutarsız Detaylar: Mesajlaşırken anlatılan hikayeler ile profildeki bilgiler uyuşmuyorsa.
- Aşırı Filtreli Fotoğraflar: Profilde doğal ışıkta, tam boy veya filtresiz hiçbir net fotoğraf yoksa, arka planda yamulan duvarlar (Photoshop hataları) göze çarpıyorsa.
- Görüntülü Görüşmeden Kaçınma: Yüz yüze buluşmadan önce kısa bir Facetime/görüntülü arama teklifinizi sürekli reddediyorsa, şüphelenmekte haklısınız.
Eğer siz de “Acaba ben de Kittenfishing yapıyor muyum?” diye düşünüyorsanız, profilinize en yakın ve dürüst arkadaşınızın gözüyle bir bakın. Sizi o profille tanıyan biri, yüz yüze geldiğinizde şaşırır mıydı? Unutmayın, dijital dünyada ne kadar parlatırsanız parlatın, gerçek hayat filtresizdir.
