Sosyal Medya Bağımlılığı Davasında Tarihi Karar: Meta ve YouTube Suçlu Bulundu

Sosyal Medya Bağımlılığı Davasında Tarihi Karar: Meta ve YouTube Suçlu Bulundu

Los Angeles’ta tarihi bir karar verildi: Jüri, Meta ve YouTube’un platformlarını gençleri kasıtlı olarak bağımlı kılacak şekilde tasarladıklarına hükmetti. Mart 2026’da sonuçlanan bu dava, sosyal medya devlerinin çocuklara karşı sorumluluklarını belirleyen emsal nitelikte bir karar olarak değerlendiriliyor.

Davanın Detayları ve Karar

20 yaşındaki Kaley adlı genç kadın, çocukluğunda YouTube ve Instagram kullanması nedeniyle ağır psikolojik sorunlar yaşadığını iddia ederek Meta ve Google’a dava açtı. Kaley, YouTube’u 6 yaşında, Instagram’ı ise 9 yaşında kullanmaya başlamış ve platformlarda bir gün 16 saate varan süre geçirmiş. Bu kullanım sonucunda depresyon, vücut dismorfisi, anksiyete ve intihar düşünceleri geliştirdiğini belirtti.

Altı hafta süren yargılama sonunda jüri, Meta’ya 4,2 milyon dolar, Google’a ise 1,8 milyon dolar tazminat ödeme cezası verdi. Kaley’e toplam 6 milyon dolar tazminat ödenecek: 3 milyon dolar telafi edici, 3 milyon dolar da cezai tazminat. Meta zararın %70’inden, Google ise %30’undan sorumlu tutuldu.
Şirketlerin Savunmaları ve Mark Zuckerberg’in Tanıklığı

Meta CEO’su Mark Zuckerberg mahkemede ifade verdi ve şirketin 13 yaşın altındaki kullanıcılara hizmet vermediğini, kayıt sırasında yaş kontrolü yaptığını savundu. Ancak mahkemeye sunulan iç belgelerde Meta’nın 4 milyondan fazla 13 yaş altı Instagram kullanıcısının bulunduğunu bildiği ortaya çıktı.

Instagram başkanı Adam Mosseri, Kaley’in günde 16 saat platform kullanmasını bile “bağımlılık” olarak değil “sorunlu” olarak nitelendirdi. Meta’nın savunması, Kaley’in ruh sağlığı sorunlarının sosyal medyadan değil, evdeki çalkantılı yaşamından ve ebeveynlerinin boşanmasından kaynaklandığı yönündeydi.
Platformların Tasarım Özellikleri ve Bağımlılık

Jüri, Meta ve Google’ın platformlarındaki öneri algoritmaları, otomatik oynatma ve sürekli bildirimler gibi tasarım özelliklerinin Kaley’in yaşadığı ruhsal sıkıntıya katkıda bulunduğuna karar verdi. Kaley’in avukatları, şirketlerin “bağımlılık makineleri” yarattığını ve çocukları platformlarına erişimden koruma görevlerini ihmal ettiklerini savundu.

Karar, şirketlerin “kötü niyet, suiistimal ya da dolandırıcılık” ile hareket ettiklerini ortaya koydu. Snap ve TikTok da başlangıçta dava kapsamındaydı ancak duruşma öncesi açıklanmayan tutarlarda anlaşma yaptılar.
Emsal Niteliği ve Gelecekteki Davalar

Bu dava, Kaliforniya’da Meta ve diğer sosyal medya şirketlerine karşı açılan 1.600’den fazla benzer davanın ilkiydi. Bu dava grubunda 350’den fazla aile ve 250’den fazla okul bölgesi yer alıyor. Uzmanlar, bu kararın önümüzdeki yıllarda görülecek davalar için yol gösterici olacağını belirtiyor.

Karar, Meta için tek olumsuz gelişme değil: Bir gün önce New Mexico’da görülen ayrı bir davada mahkeme, şirketin çocuk güvenliği konusunda kullanıcıları yanılttığına hükmetti ve 375 milyon dolar ceza ödemesine karar verdi.
Uluslararası Tepkiler ve Düzenlemeler

Çocuklarını sosyal medya nedeniyle kaybeden aileler ve savunuculuk grupları kararı tarihi bir dönüm noktası olarak değerlendirdi. Oğlunu TikTok nedeniyle kaybettikten sonra dava açan Ellen Roome, BBC Breakfast’a yaptığı açıklamada “Sosyal medya platformlarından kaç çocuk daha zarar görecek ve ölecek? Güvenli olmadığı kanıtlandı ve şirketlerin bunu düzeltmesi gerekiyor” dedi.

Avustralya gibi ülkeler yakın zamanda çocukların sosyal medyaya erişimini sınırlayıcı önlemler aldı, Birleşik Krallık ise 16 yaş altı sosyal medya yasağının uygulanabilirliğini test eden bir pilot program yürütüyor. Bir hukuk uzmanı, “Sosyal medyaya yönelik olumsuz duygu yıllardır artıyordu ve şimdi nihayet taştı” yorumunu yaptı.