Serhatcan Yurdam
Microsoft, yapay zeka odaklı dönüşüm stratejisinin bir parçası olarak yaklaşık 4.800 çalışanıyla yollarını ayıracağını açıkladı. Şirketin en büyük küçülme adımı satış organizasyonu ile Xbox biriminde gerçekleşirken, oyun tarafında yalnızca işten çıkarmalar değil, stüdyo satışlarını da içeren kapsamlı bir yeniden yapılanma süreci başlatılıyor
Yapay zeka dönüşümünün faturası çalışanlara kesildi
The Information’ın haberine göre Microsoft’un İnsan Kaynaklarından Sorumlu Üst Düzey Yöneticisi Amy Coleman’ın çalışanlara gönderdiği iç yazışmada satış ekiplerindeki küçülme, Microsoft’un faaliyetlerini yapay zeka ürünleri etrafında yeniden yapılandırmasının bir sonucu. Geçtiğimiz hafta duyurulan yeni yapay zeka danışmanlık birimi de bu dönüşümün önemli adımlarından biri olarak gösteriliyor.
Bununla birlikte Microsoft, işten çıkarmaların doğrudan yapay zekanın çalışanların yerini alması nedeniyle gerçekleştiği yönündeki yorumları reddediyor. Coleman, çalışanlara gönderdiği mesajda şu ifadeyi kullandı:
“Bugün ortadan kaldırılan pozisyonlar yapay zeka ile ikame edilmiyor.”
Xbox tarafında kapsamlı yeniden yapılanma
Microsoft’un oyun bölümü Xbox da önemli bir küçülmeye gidiyor. Xbox CEO’su Asha Sharma’nın çalışanlara gönderdiği ayrı bir yazışmaya göre ilk aşamada 1.600 pozisyon kaldırılacak ve şirket bünyesindeki en az dört oyun stüdyosu elden çıkarılacak.
Yaklaşık 20 bin kişiyi istihdam eden Xbox’ın yeniden yapılanma süreci yalnızca personel azaltımıyla sınırlı kalmayacak. Sharma, önümüzdeki bir yıl içinde 1.600 ek pozisyonun daha kaldırılmasının planlandığını belirtiyor.
Şirket yönetimine göre bu kararın temel gerekçesi Xbox’ın mevcut finansal performansı. Sharma, çalışanlara gönderdiği mesajda şu değerlendirmeyi yaptı:
“Bugünkü işimiz sağlıklı değil. Benzer platform ve yayıncılık şirketlerine kıyasla 3 ila 10 kat daha düşük kar marjlarıyla faaliyet gösteriyoruz.”
Bazı stüdyolar bağımsızlaşıyor, bazıları satılıyor
Yeniden yapılanma kapsamında Xbox bünyesindeki Compulsion ve Double Fine, yönetim ekipleri tarafından devralınarak yeniden bağımsız şirketlere dönüşecek. Konuya yakın kaynaklara göre Microsoft, bu stüdyoların yeni yatırım bulabilmesi ve Xbox çatısı altında geliştirdikleri fikri mülkiyetlerin (Intellectual Property – IP) haklarını koruyabilmesi için gerekli düzenlemeleri yaptı. Şirketin ayrıca mevcut projelerin tamamlanabilmesi amacıyla geçiş finansmanı da sağladığı belirtiliyor.
Öte yandan Ninja Theory ile Undead Labs için farklı şirketlerle satış anlaşmaları yapıldı. Ancak alıcı tarafların kim olduğu ve işlemlerin mali boyutu henüz açıklanmadı. Bir diğer Xbox stüdyosu olan Arkane ise benzer bir satış süreci için Fransa’daki düzenleyici kurumlarla gerekli görüşmelere başladı.
Strateji değişiyor: Az sayıda ama büyük oyun markalarına yatırım
Xbox son on yılda, abonelik hizmeti Game Pass’i güçlendirmek amacıyla çok sayıda bağımsız oyun stüdyosunu satın almıştı. Ancak konuya yakın kaynaklara göre bu satın almalar şirketin maliyetlerini artırmasına rağmen özellikle PC ve mobil oyuncular arasında Game Pass aboneliklerinde beklenen büyümeyi sağlayamadı.
Yeni strateji ise daha odaklı bir yapı öngörüyor. Microsoft’un bundan sonraki dönemde yatırımlarını Minecraft, The Elder Scrolls, Fallout ve Halo gibi güçlü birinci taraf (first-party) oyun markalarına yoğunlaştırması bekleniyor. Şirket yönetimi, Xbox’ın rekabet avantajını özellikle bu büyük fikri mülkiyetler üzerinden güçlendirmeyi hedefliyor.
Microsoft’un attığı bu adımlar, şirketin yalnızca yapay zeka yatırımlarını hızlandırmadığını; aynı zamanda oyun ve satış organizasyonunu da daha düşük maliyetli ve daha yüksek karlılık hedefleyen yeni bir yapıya dönüştürmeye çalıştığını gösteriyor.
📝 Nadella’ya Sormak Gerek: “İnsan Sermayesi” mi, Maliyet Kalemi mi?
Microsoft CEO’su Satya Nadella, yalnızca birkaç hafta önce yapay zeka çağında şirketlerin başarısının “insan sermayesi” ile “token sermayesi” arasındaki öğrenme döngüsünü kurabilmesine bağlı olacağını savunmuştu. Sosyal medyada ses getiren yazıyı biz de SosyalKafa’da haberleştirmiştik. Nadella’ya göre, token sermayesi büyüdükçe insan sermayesinin değeri azalmaz; aksine daha da artar. Çalışanların bilgi birikimi, muhakemesi ve deneyimi, yapay zeka ekonomisinin temel değer kaynağı olmaya devam edecektir.
Bugün ise aynı Microsoft binlerce çalışanıyla yollarını ayırırken satış organizasyonunu yapay zeka odaklı yeni bir yapıya dönüştürüyor. Şirket, işten çıkarmaların doğrudan yapay zekanın çalışanların yerini almasından kaynaklanmadığını vurgulasa da, yapay zeka yatırımları doğrultusunda yeniden dağıtılan kaynakların en görünür sonucu yine istihdamın küçülmesi oldu.
Bu tablo, teknoloji sektöründe giderek daha fazla tartışılan temel bir soruyu yeniden gündeme getiriyor: Yapay zeka çağında “insan sermayesi” gerçekten daha mı değerli hale geliyor, yoksa şirketlerin bilançosunda giderek daha kolay vazgeçilebilen bir maliyet kalemine mi dönüşüyor?
Erkan Saka
Gökhan Korkmaz